Gure gazteria eta TIC izenekoak

Lasaitu egin nau gure gazteria eta TIC-ak izeneko artikulu bat irakurtzeak. Nire ustetan gehiegizko alarma sortua dago gurasoen artean, beraien seme-alaben alegiazko portaera arriskutsua dela eta sare sozialak erabiltzerakoan. Baina esan beharko potentzialitateak ere handiak dituela 2.0 bezala ezagutzen ari garen mundu horrek.

Ikara oro har ezesagutzan errotua dago, ez baitakigu zertan eta norekin ari diren “sarean” murgildurik ikusten ditugunean. Toki askotan irakur eta entzun ditzakegu sare sozialen erabilera ezegokiaren ondorio latzen gertakariak, etabar.

Gure ustetan larritasuna kentzeko gai honi,  informatzea da garrantzitsuena . Ezagutu zer diren eta nola erabiltzen ditugun trsna hauek. Barnean sarturik arriskuak beste aurpegi bat dauka.

Artikuluan aipatzen den ikerketaren arabera, sare sozialen erabiltzaileen %90ª, 15-18 bitartekoa da. Txikitatik ikasiak dira eta ondo ezagutzen dute bide-zidor horiek, nahiz eta inoiz estropezatzen diren.

Emaitzen eskutik ikus dezakegu edadeen arabera, mota bateko edo besteko sareetan sartzeko ohitura dutela gazteek. Hari horretatik jarraituz,  nerabeek Tuenti erabil ohi dute, eta 20 urtetik aurrera (gutxi gora behera), Facebook-era pastatzen dira.

Paperak galtzen seme-alabekin!!!

…lanean egun txar bat izan ostean, etxeko atea ireki eta dena dago hankaz gora: txerri korta bat izando balitz bezala. Sartzen zara egongelan eta han dago zure semetxoa play stationarekin jotake. Ez du egin behar zuen lanik. Zeeeeer??? Ezpain ertzetik larri irten zaizun galdera horrek, hizketaldia ezik beroaldirako bidea irekitzen dizu. Kontrola galtzen ari zarela ohartuz, ez zara gauza eskuko frenoa tenkatzeko eta mingaina larriegi astintzean min egin diezaiokezu. Gehienetan eginaz eta esanaz beranduegi damutzen zara…

———————————————————–

Baina, umore trakets hau bilaka dezaket mintzaldi kontruktibo batean?

Hemen bide batzuk:

  • Kontziente izan zure haserrealdiaz eta ez ereakzionatu amorru biziz.
  • Lasaitasuna berreskuratu. Horretarako bidezkoa izan daiteke: egongelatik irten, itxaron begiak itxita, beste toki batera begiratu edo amarreraino kontatu berba egin aurretik.
  • Lasaitu zarenean, erabil itzazu gertaerak deskribatzen dituzten esaldiak, eta utzi alde batera deskalificazioak eta salaketak.
  • Orainean kokatu gertatutakoa, eta ez gehitu etiketa mingarririk (“penagarrtia zara…!, “alferra…”, “beti….”, “sekula ez duzu egiten…”. “horrela ez zoaz inora…”, etabar.
  • Modu txarrez hitz egin badiozu, barka eskatu eta erakutsi sentitzen duzula gertatutakoa.

Zihur izango dituzula beste modu batzuk kontrolik ez galtzeko, baina kontuan izan garrantzitsuena praktikan jartzea dela, papelean ez baitu ezertarako balio.

Sorte on!!!

Hooligana da nire aita!!!

Joan den asteburuan lagun batzuen seme baten hockeyko partida ikusten joan nintzen.

Erabat negargarria gurasoen portaera. Ikusi beharra zegoen nola akuilatzen zituzten bere semeek aurkariei egurra emateko eskatuz.

Penagarria eta ulergaitza!! Banekien eskola-kirolaren inguruan honelako gertakariak noizbehinka eman ohi zirela, baina berta-bertatik ikusi eginak artsekabetu zidan.

Gaur egundarian irakurri dut artikulu interesgarri bat. Hemen uzten dizuet irakurri nahi baduzue. Oso ona da (nire aita hooligana da).

Mutziako futbol federazioak, orain direla urte bi, haur-mailetan ematen diren hitzezko indarkeriaren nibela aztertu zuen. Ondorengoa izan zen atera zuten konklusioetako bat: “Oinarrizko futbolean sortzen diren iskanbila guztien atean, %80a gurasoen erru da. Psikologoak, arbitroek eta kirolariek biolentzia bukatzeko desiatzen daude”.

Muturreko adibebide bat lehengo egunean gertatu zen: aita batek arbitro bat bota zuen lurrera zaplada bat emanez.. Aldiz, justu kontrako jarrera 15 urteko gazte batek plazatu zuena, jarraitzaile nagusiei esanez errespetuz tratatzeko arbitroa.

Biolentzia fisikoa alde batera utzita, esan beharra dago seme-alabek honelakoetan ikaragarrizko presioa jasaten dutela bere gurasoengandik, beraien autoestimua eta giza-segurtasuna gutxietsita suertatzen delarik.

Futboleko kontua ez ezik, beste kirol batzuetan ere gertatzen den fenómeno bat da hau.Zaragozako Unibertsitateko Kirol Psikologiako irakaslea den Fernando Gimenoren ustez, “seme-alabek bere gurasoen onespena bilatzen dute”.

Egoera hauetan mesu desegokiak ematea nahi baino errazago egiten zaie gurasoei (“onena izan behar zara eta ezin didazu hutik egin!!!”), eta egokietatik urrun ohi dabiltza (“ahalegindu zaitez eta ondo pasatu!!!”). Umearekiko ospe nahiak, kontrakoa ekar diezaiekete guraso batzuei!!!

Argi daukat beti gaudela hezitzen eta beti izando garela eredu hezitzaile gure seme-alabentzat!!!

Oharra: Berba eginez ulertzeraino!!

16111 Zeuk Esan zerbitzuan era askotako deiak sartzen zauzkigu. Inoiz gurasoen jarrera zurrunaz aritzen dira:”…nire aitak ez dit uzten ezer egiten…gogaikarriak dira nire gurasoek!!…”

Horrelako iruzkinak ohikoak dira nerabeen artean. !3 edo 14 urterekin nork ez da eztabaidatu bere aita-amarekin modu zorrotzean? Edade horretako kontuak dira; nerabea aldaketa garaian baitago.

Behin eta berriz aipatzen diegu saiatu egin behar direla hitz egitera aita edota amarekin. Ostean barrezka hasten zaizkigu maiz, ez baitute ikusten berezko horrelako ahaleginetan aritzea.

Komunikazioa landu beharra dago ume-umetatik  familia barruan. Agian eguneko gorabeherak partekatuko bagenitu gure seme-alabekin hauek txikiak direnetik, zailtasun gutxiago izango genituzke hauek koskortuz gero bizipenez  lepo sentitzen direnetan.

Gainera jarduera hau aberasgarria litzateke bai seme-alaba zein gurasoetzako, nagusiok ere badugu zer ikasi gazteengandik!!

A zelako izenburua eman ziotena joan den astean telebistan ikusi nuen programa bati; hots: “Obsolescencia programada

Lehenengo begiradan kargutu nintzen zertaz zihoan eta nahiz eta hitz bitxi hori nahiko ulergaitza izan, ez ordea beren esanahia. Askoz argiago eta ezagunagoa den fenómeno bati buruz doa kontua, beraz.

Gure eguneroko tresneriaren bizi-iraupena laburrari buruzko hausnarketa dago uztarturik “obsolescencia” hitz potolo honen zeresanean. Gauzak ez omen dira luzarorora begira iraun ditzaten egiten;, garai bateko garbigailu, telebista edota auto txiki haien antzera, adibidez. Ez , ezta gutxiago ere: programatuta omen dago trenta zein aparato askoren bizia azkarra.

116111 Zeuk Esan zerbiztutik ariketa erraz zein dibertigarri bat proposatzen dizuegu.

Batetik ikus ezazue  aipatutako dokumentala; ordu betekoa da eta oso egoki egina. Bestalde, sar zaaitezte “Tresnen historia”-n, familia kide guztiok. Bideo bat da, ondo egina baita ere. Ikusi ostean, elkarrizketarako griña aukeran sartuko zaizue. Horrela bada, utzi askatasun osoz zuen seme-alabei iritzia ematen. Eta anima zaitezte zuek ere zuena ematen!!!

Komunikazio ariketa aberats bat izan daiteke familia giroa berotzeko. Saihestu tira.birak eta kargutu zaietezte, helburua iritziak partekatzea dela. Ez da gutxi!!

Zer deritzozue? Ondo pasatu eta esango diguzue!!

Nerabe normala al daukat!!!

Lehengo egunean hizketalditxo bat izan nuen telefonoz ama barekin. Dirudienez, emakume honen seme nerabeak ez du sasoi hauetan ezagun diren ohitura itsusi bat ere betetzen. Adibide gisa, erabat ordenatua omen dela bere gela txukuntzerakoan, eta ez doala sekula lotara ikaslanak burutu gabe, dio bere amak…Kezkati, galdetu zidan ea normala zen horrelako portaera bat!! (imajina dezaket hainbat guraso azazkalak jaten, ulertu ezinik nolatan bada honelako kezka xelebrerik!!)

Dena dela, argi gera dadila bakoitzak berea zaindu behar duela. Norberarena izaten da poz zein kezka iturri. Baina agian guraso askotxo kezkatiegi agertzen zaizkigu, eta emakume hori izan daiteke adibide bat.

Nerabe bakoitzak bere ritmoa zein bere azaugarriak pertsonalak ditu, eta ohikoak diren ohituretatik aparte egoteak ez du esan nahi ezer larririk gertatzen zaionik. Ez dezagun arazorik ekarri ez dagoen tokitik!!

Agian ikusiko bagenu portaera horiek gehiegizkoak direla eta burutu ezean ezinegon larria sumatzen diogula gure semeari…Sufrimentu emozionalaren agerpenak emango digu larritasunaren neurria. Horrelakoetan laguntza aurkitzea dugu bidea.

Ama, irakasleak begitan hartu nau!!

El Profe me tiene Manía“…Aizan! Dirudienez matematikako irakasleak begitan hartu omen du nire semea. Ez dakit zer dela eta, nire semea ez baita batere zaila traturako. Hori bai, ez da isilik geratzen den horietakoa, zer do zer gaizki iruditzen bazaio. Berba egiten du, bere iritzia emanez; ez baikaude diktadura garaian…Zer pasatzen da irakasle honekin? Elizan egongo balira bezala portatu behar al dira ikasgela bertan?. Entzun iezadazu neska !!! zer egin behar dut irakasle honen portaera salatzeko?Nire semea ikaratan baitago eskolara joateko eta hor dabilkigu denak suspendituko dituenaren ikaraz…”

————————————–

Ba, bai: 116111 telefonoan inoiz izan ditugu honelakoak. Gurasook agian arinegi epaitzen ditugu irakasleen alegiazko portaera traketsak, berauen ikuspuntua kontutan hartu barik, edota gure umeena soilik hartuta.

Guraso hauek irakaslearekin hitz egitera joan daitezen aholkatuz gero, sarri askotan ezetzaz erantzun  ohi digute. Kontua zera da: sarritan ume horiek bere partea izaten dutela salatzen dituzten gertaeretan, eta bere gurasoek ez baldin badoaz irakasleen ikuspuntua ezagutzera, tirabirak zakartu egin daitezkeela etengabe.

Zer egin talde presioaren aurrean?

Askok suposatzen duzuen bezala, Zeuk Esan zerbitzuan egunero jasaten ditugu hainbat txanka eta adarjotze. Gehienak talde giroan izaten dira, eta nahiz eta bat edo bi izan ohi diren mintzatzaile aukeratuak, nabari geratzen zaie taldearen barreen ordainean ari direla.

Gazteen artean moduak badira erabilgarri jomuga bat lortzeko beharrean, hau da: taldeko izan, bakar uneak uxatuz.

Moduak asko beraz. Aipatutakoa bat baino ez. Badaude, bestalde, denari “bai-bai-bai…” esanez talde-buruen esanetara daudenak, edo lotsaren-lots talde-mugan bizi direnak: ez barruan, ez kanpoan, ikaraz josiak.

Honelako gertakariak ematen direnean, burura dakizkiguke bizi izandako hainbat egoera. Agian ondorengo esaldiek ezagunak egingo zaizkizue:

“Nik ez nuen nahi, baina derrigortu egin ninduten”
“Ez nahiz ausartzen ezetza ematen, nire lagun izateari utziko diotelaren beldur banaiz”
“Kontrakoa esaten badiet, usteko dute koldar bat naizela”.

Egia esan, nerabezaroan nortasuna heldu barik dagoenez gero normalak izaten dira horrelako ikarak edo portaerak. Dena dela, erakutsi egin behar zaie gure gazteei EZ borobila esaten modu egokian.

Lehenik zaila egiten da, zeren denboraz mamitutako beldurrak indartuta daude gure baitan, baina urrats hori eman ostekoak errazagagoak irudikatzen zaizkigu gure begi bistan; ahaltsuagoa sentitzen garen einean.

Badaude hiruzpalau trikimailu segurtasuna lortzeko bidean lagungarri egingo zaizkienak:

  • “EZ” argi eta ulergarriaz erantzutea, da nik gustukoen dudana.(“…ez, eskerrik asko. Nik ez dut hori hartuko…”). Batzuetan ez dakite EZ esatea beraien eskubidea denik
  • Aitxakiak aurkitu. “…une honetan ezin dut, zeren…”.
  • Gaia aldatu eta alternatibak bilatu. “ Uste dut hobe litzatekeea zera hau egitea…”
  • Umorez erantzun: “…Egin ezazu zuk hain onura asko baditu…”

Gauza asko daude egiteko, baina hasi zaitezkete hauek martxan jartzen. Baduzue beste irteera berririk?

Koherentzia seme-alaben heziketan

“Ez da justua…aitak beti uzten dit telebista ikusten eta zuk berriz inoiz ere ez…”

Gure umeek gurasoen heziketa jardueretan kontraesanak nabaritzen dituztenean, goian kakotxatutakoa ohiko matraka bihur daiteke.

Agian ez da hain zaila, edo ez litzateke izan behar. Ez dakit. Dakidana zera da: umeen heziketari dagokionez lan bateratu bat egitea ezinbestekoa dela. Pertsona bezala gure ikuspuntu propioak izan ditzakegu, baina umeak tarteko direnean, gurasook ezin gara galdu indibidualismoetan, gure bikotekideak egina edo esandakoa zapaltzen edo gaur zin egindakoa bihar ukatzen.

Umeak ikusten  badu aita eta ama errespetuaz tratatzen direla eta batak esandakoari besteak ez diola gutxikeriaz erantzuten; ume hori barne ziurtasun ukitu batekin hezi eta haziko dugu.

Gure seme-alabek jakin badakite gure ahulezien berri, eta horregatik erraz egiten zaie antzematea nori zer eskatu behar dieten.

Hartu ezazue adibide gisa ondorengo ohiko eszenak:

  • Egoera 1: Gurasoen artean, bata bestea baino bigunagoa agertzen da umearen eskabideen aurrean.
  • Egoera 2: Zure semeak irteera-baimena eskatu dizu eta zuk ezetzaz erantzun diozu. Berriz, zure bikoteak baimena eman dio ondoren.
  • Egoera-3: Aita eta amaren artean irispide kontrajarriak nabarmentzen dira heziketa jardueretan.
  • Egoera-4: Mutilak zein neskak, guraso bat baino ez du errespetatzen.

Guraso bezala jarduera bateratu bat ez badaukagu, luzarora batek indarra galduko du umearen begi-aurrean. Iritziak desberdinak badira ere, ez dezagun desberdintasun hori gatazka bihurtu, ez eta “irabasleen eta galtzaileen”arteko tirabira ustel bat sustatu.

Azkenengo aholku txiki bat: bazkalosteko lo kuluxka unean, ez iezaiozu eman goizean ukatuko zenion baimenik!